Wandelroute Schaelsberg en De Kluis: kort, pittig en vol uitzicht bij Valkenburg

Inleiding

Niet elke mooie wandeling hoeft een dagtocht te zijn. Deze route van Natuurmonumenten aan het oostrand van Valkenburg is maar 4,1 kilometer, maar je hond en jij weet na afloop echt wel dat je in het heuvelland bent geweest. Je klimt over de Schaelsberg (in het dialect de Sjaasberg), loopt langs de eeuwenoude kluizenaarswoning De Kluis, duikt een bijzonder hellingbos in en zakt af naar de oevers van de Geul.

De route ligt in het natuurgebied Genhoes, tussen Valkenburg en Schin op Geul. Ideaal als ochtendrondje als je in Valkenburg of Schin op Geul verblijft, of als korte, stevige wandeling op een dag dat je ook nog iets anders wilt doen.

De route

Je start op de parkeerplaats aan de Kleineweg in Walem. Volg de witte pijltjes op kleine, gele, vierkante bordjes. Natuurmonumenten noemen het zelf “een pittige wandeling”: er zitten een paar krachtig klimmen en afdalen in. Je wordt gewaardeerd met prachtige uitzichten over het Zuid-Limburgse landschap.

Onderweg kom je langs drie hoogtepunten:

1. Däölkesberg. Een kalkheuvel waar kauwen (in het Limburgs däölkes ) in de rotswand nestelen. Op deze heuvel zijn werktuigen uit de steentijd gevonden. Vanaf hier kijk je over het Geuldal.

2. De Kluis. Op de Schaelsberg staat een kluizenaarswoning uit 1688. Er hebben eeuwenlang kluizenaars gewoond. De bekendste is Arnoldus Haessen, een boerenzoon uit Wijlre. Rond 1740 gebruikte hij kruiden om vee tegen ziekten te beschermen. Zijn “Teunisbroodjes” waren oorspronkelijk voor dieren bedoeld. Elk jaar op de laatste zondag van juni trekt de bedevaart Sjaasbergergank hierheen, en in november is er een paardenzegening. Kom je in het seizoen, dan kun je het monument van binnen bekijken (zie Praktische info).

3. Middenbos. Een bijzonder hellingbos met bomen van verschillende leeftijden en hoogtes. Omdat er licht tot op de bodem valt, groeit hier in het voorjaar zeldzame orchideeën en andere bosbloemen. De Schaelsberg zelf staat bekend om zeldzame planten van de kalkgraslanden, zoals kleine tijm en geel zonneroosje.

Het laatste stuk loop je langs de Geul terug richting het startpunt.

Met de hond: regels en aandacht

Aanlijnen verplicht. Natuurmonumenten: “Honden welkom, mits aangelijnd.” Dat komt voor in het hele gebied Genhoes, dus ook op de open hellingen en langs de Geul.
Kwetsbare natuur. De kalkgraslanden en het Middenbos zijn bijzonder kwetsbaar. Blijf op de paden, vooral in het voorjaar, wanneer orchideeën bloeien en vogels broeden.
Steile stukken. Voor jonge pups, oudere honden of honden met gewrichtsklachten zijn de klimmen en afdalingen pittig. Ga rustig, pauzeer halverwege en houd de lijn kort op steile, blije stukken.
Modder. Kalkgrond en hellingpaden kunnen regenglijden. Goede schoenen voor jou en een handdoek in de auto voor je hond zijn geen overbodige luxe.
Water. De Geul is verleidelijk, maar je hond blijft aan de lijn en de oevers zijn kwetsbaar. Neem op warme dagen zelf water en een opvouwbaar bakje mee.
Teken. In het hellingbos en de hoge graslanden zit teken. Controleer je hond na de wandeling.
Druk rond juni. Op de laatste zondag van juni is het rond De Kluis druk door de bedevaart en de kermis. Kies dan liever een andere dag als je hond niet van druk houdt.
Opruimen. Neem poepzakjes mee en neem ze ook mee terug.

Extra info

Start: parkeerplaats Kleineweg, Walem (Valkenburg aan de Geul), coördinaten 50.8616, 5.8571
Afstand en Afstand duur: 4,1 km, ca. 1 uur 25 minuten
Markering: witte pijltjes op gele, vierkante bordjes
De Kluis bezoeken: volgens de stichting van De Kluis open van juli tot en met oktober op weekdagen van 13:00 tot 16:00 uur en in het weekend van 11:00 tot 16:00 uur; in mei en juni alleen in het weekend (11:00–16:00 uur); van november tot en met februari gesloten (behalve rond Kerst en Pasen). Of je hond mee naar binnen mag, is niet bekend.
Horeca: er is geen horeca op de route bekend. Valkenburg en Schin op Geul liggen dichtbij.
Meer routes: in het gebied Genhoes heeft Natuurmonumenten zes wandelroutes van 4,4 tot 6 km. Wil je een langer rondje, combineer dan met een van die routes.

In de buurt